NATURA 2000 a turystyka - PORTAL INFORMACYJNO - EDUKACYJNY


obrazek
INSTYTUT NA RZECZ EKOROZWOJU


 

Puszcza Sandomierska

Powierzchnia : 129115.6 ha
Kod obszaru : PLB180005
Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:
obszar specjalnej ochrony ptaków (Dyrektywa Ptasia)
Status obszaru :
obszar wyznaczony [Rozporządzeniem Ministra Środowiska]
Opis :

Obszar leży na wysokości 145 -253 m n.p.m. i obejmuje mozaikę lasów (prawie połowa powierzchni obszaru) i terenów rolniczych uprawianych ekstensywnie (prawie jedna trzecia) z torfowiskami, wrzosowiskami, murawami i wydmami.
Obszar odwadniają prawobrzeżne dopływy Wisły - rzeki Łęg i Trześniówka. Rzeka Łęg wraz z dopływami Przywrą i Zyzogą zachowały w znacznej części swój naturalny charakter. W rejonie Budy Stalowskiej znajduje się duży kompleks znaturalizowanych stawów rybnych. Mniejsze kompleksy stawów rybnych znajdują się koło miejscowości Babule i Grębów.
Obszar stanowi bardzo cenną ostoję wielu gatunków ptaków. W Załączniku I Dyrektywy Ptasiej wymienione zostały gatunki występujących tu ptaków: nur rdzawoszyi, nur czarnoszyi, bąk, bączek, ślepowron, czapla biała, czapla purpurowa, bocian czarny, bocian biały, podgorzałka, trzmielojad, kania czarna, bielik, gadożer, błotniak stawowy, orlik krzykliwy, rybołów, kobczyk, sokół wędrowny, kropiatka, zielonka, derkacz, żuraw, batalion, dubelt, rybitwa rzeczna, rybitwa białowąsa, rybitwa czarna, lelek, zimorodek, kraska, dzięcioł zielonosiwy, dzięcioł czarny, dzięcioł średni, dzięcioł białogrzbiety, lerka, świergotek polny, podróżniczek, jarzębatka, muchołówka mała, gąsiorek, ortolan, cietrzew, dzięcioł białoszyi.
Do ptaków migrujących, regularnie tu występujących a nie wymienionych w Załączniku I Dyrektywy Ptasiej należą: perkozek, perkoz rdzawoszyi, gęgawa, płaskonos, gągoł, nurogęś, pustułka, kobuz, kszyk, słonka, rycyk, kulik mniejszy, kulik wielki, samotnik, turkawka, dudek, krętogłów, dzięcioł zielony, słowik szary, świerszczak, strumieniówka, brzęczka, wąsatka, srokosz, potrzeszcz.

Dane zaktualizowano w 2009 r.

Interpretacja turystyczna :

Baranów Sandomierski:
Zamek w Baranowie, stawy Krasiczyńskie, noclegi: Zajazd Wisła, restauracja Magnacka, przeprawa promowa przez Wisłę: Śniary - Baranów Sandomierski, turystyka: Tyski Festiwal Piwa w Cisnej, Święto Chlebowego Smaku.

Sokołów Małopolski:
Las w Turzy-ścieżka edukacyjna historyczno-przyrodnicze, Zalew Niedźwiadek w Wolce Niedźwiedzkiej.
Noclegi w Ulanowie i w Nisko.
Baranów Sandomierski: PTTK w Rzeszowie, Centrum Informacji Turystycznej Rzeszów

Bardzo rozległy obszar położony na terenie Kotliny Sandomierskiej pomiędzy Tarnobrzegiem, Stalową Wolą i Rzeszowem, w widłach Wisły i Sanu. Administracyjnie teren należy do województwa podkarpackiego, powiatów: Stalowowolski, Tarnobrzeski, Niżański, Leżajski, Kolbuszowski, Mielecki, Łańcucki, Rzeszowski. Do obszaru można dojechać autobusami PKS, komunikacją prywatną lub koleją linii Rzeszów – Sandomierz.

Teren ostoi jest bardzo atrakcyjny pod względem walorów przyrodniczych. Występują tutaj Mielecko - Kolbuszowsko - Głogowski Obszar Chronionego Krajobrazu, Sokołowsko - Wilczowolski Obszar Chronionego Krajobrazu, rezerwaty przyrody: Buczyna w Cyrance na Płaskowyżu Kolbuszowskim im. Władysława Szafera (pow. 20 ha), Bagno Przecławskie (pow. 24,67 ha), Jaźwiana Góra (3,94 ha), Pateraki (58,04 ha), Zabłocie (680,52 ha) i ostoja ptaków o randze krajowej - Stawy w Budzie Stalowskiej. Projektuje się utworzenie Parku Krajobrazowego Puszczy Sandomierskiej.
Walory turystyczne związane są również z zabytkami kultury o najwyższej wartości, często zachowanymi w mało zmienionym otoczeniu urbanistycznym np. zespół Sandomierza. Do najatrakcyjniejszych zabytków tego miasta należą Katedra, zamek królewski, Brama Opatowska czy Dom Długosza. Dla amatorów turystyki pieszej popularnym miejscem wypraw tu jest lessowy Wąwóz Świętej Jadwigi. W okresie letnim, w Sandomierzu i okolicznych miejscowościach organizowanych jest wiele imprez przygotowanych dla mieszkańców i odwiedzających. Należy wymienić również renesansowy zamek w Baranowie Sandomierskim z muzeum siarki, rezydencję magnacką w Łańcucie, renesansową bazylikę Świętej Trójcy z organami z XVII wieku w Leżajsku czy siedzibę sądów w Rzeszowie, w wielokrotnie przebudowywanym zamku. W rejonie Nowej Dęby znajdują się tereny poligonu wojskowego.
Turyści mogą korzystać z dobrze przygotowanej infrastruktury hotelowo-gastronomicznej, w tym noclegów w hotelach, kwaterach myśliwskich, pensjonatach i w gospodarstwach agroturystycznych.

formy ochrony przyrody
Buczyna w Cyrance na Płaskowyżu Kolbuszowskim [ rezerwat przyrody ],
Jaźwiana Góra (3,94 ha; 1959) [ rezerwat przyrody ],
Pateraki (58,4 ha; 2002) [ rezerwat przyrody ],
Zablocie [ rezerwat przyrody ],
Mielecko-Kolbuszowsko-Głogowski Obszar Chronionego Krajobrazu (23570 ha, 1992) [ obszar chronionego krajobrazu ],
Sokołowsko-Wilczowolski Obszar Chronionego Krajobrazu (50512 ha, 1992) [ obszar chronionego krajobrazu ],
Zagrozenia :

Do głównych zagrożeń zalicza się zarastanie i zalesianie gruntów ornych, łąk, pastwisk i muraw, wycinanie starych dziuplastych drzew, intensyfikacja gospodarki rolnej, wędkarstwo, polowania, urbanizacja, dzikie wysypiska śmieci, poligony, eksploatacja złóż surowców.

Siedliska
wydmy śródlądowe z murawami napiaskowymi,
starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion,
suche wrzosowiska (Calluno-Genistion, Pohlio-Callunion, Calluno-Arctostaphylion),
ciepłolubne, śródlądowe murawy napiaskowe (Koelerion glaucae)*,
zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion) ,
niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris),
torfowiska wysokie zdegradowane, lecz zdolne do naturalnej i stymulowanej regeneracji ,
żyzne buczyny (Dentario glandulosae-Fagenion, Galio odorati-Fagenion),
grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum),
łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe)*,
Ważne dla Europy gatunki zwierząt (z Zał. II Dyr. siedliskawej i z Zał. I Dyr. Ptasiej, w tym gatunki priorytetowe):
batalion      [ptak ]
bączek     [ptak ]
bąk     [ptak ]
bielik     [ptak ]
błotniak stawowy     [ptak ]
bocian biały      [ptak ]
bocian czarny      [ptak ]
bóbr europejski     [ssak]
cietrzew (podgatunek kontynentalny)     [ptak ]
czapla biała      [ptak ]
czapla purpurowa      [ptak ]
derkacz     [ptak ]
dubelt     [ptak ]
dzięcioł białogrzbiety      [ptak ]
dzięcioł białoszyi     [ptak ]
dzięcioł czarny     [ptak ]
dzięcioł średni     [ptak ]
dzięcioł zielonosiwy      [ptak ]
gadożer     [ptak ]
gąsiorek     [ptak ]
jarzębatka     [ptak ]
jelonek rogacz     [bezkręgowiec ]
kania czarna      [ptak ]
kobczyk     [ptak ]
kraska     [ptak ]
kropiatka     [ptak ]
lelek     [ptak ]
lerka     [ptak ]
muchołówka mała      [ptak ]
nur czarnoszyi     [ptak ]
nur rdzawoszyi     [ptak ]
orlik krzykliwy      [ptak ]
ortolan     [ptak ]
perkoz rogaty      [ptak ]
podgorzałka     [ptak ]
podróżniczek      [ptak ]
rybitwa białowąsa     [ptak ]
rybitwa czarna      [ptak ]
rybitwa zwyczajna (rzeczna)     [ptak ]
rybołów     [ptak ]
sokół wędrowny     [ptak ]
ślepowron      [ptak ]
świergotek polny     [ptak ]
trzmielojad     [ptak ]
wilk*     [ssak]
wydra     [ssak]
zielonka     [ptak ]
zimorodek     [ptak ]
żuraw     [ptak ]

Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze::

- RDLP Krosno nadleśnictwa: Leżajsk, Kolbuszowa, Głogów Małopolski, Mielec i Tuszyma;
- Instytut Ochrony Przyrody PAN, Kraków;
- Fundacja Wspierania Inicjatyw Ekologicznych, Kraków
- Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Rzeszowie ul. Grunwaldzka 16, 35-959 Rzeszów tel. (017) 867 19 82 fax: (017) 867 19 83
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
- Podkarpacka Regionalna Organizacja Turystyki ul. Szopena 51/302 35-959 Rzeszów, http://www.podkarpackie.travel.pl, prot@prot.rzeszow.pl
- Oddział PTTK w Rzeszowie ul. Matejki 2, Tel. 017-852-88-60 http://www.pttkrzeszow.pl/
- Centrum Informacji Turystycznej w Rzeszowie tel. +48 17 852 46 11 fax +48 17 852 20 26 e-mail: rcit@commback.pl.pl http://: www.rcit.res.pl



GMINY
Grębów,
Tarnobrzeg,
Nowa Dęba,
Bojanów,
Stalowa Wola,
Baranów Sandomierski,
Padew Narodowa,
Tuszów Narodowy,
Cmolas,
Majdan Królewski,
Dzikowiec,
Jeżowe,
Kamień,
Niwiska,
Mielec m.,
Mielec,
Kolbuszowa,
Głogów Małopolski,
Raniżów,
Sokołów Małopolski,
Świlcza,
Sędziszów Małopolski,