NATURA 2000 a turystyka - PORTAL INFORMACYJNO - EDUKACYJNY


obrazek
INSTYTUT NA RZECZ EKOROZWOJU


 

Dolina Wierzycy

Powierzchnia : 4745.5 ha
Kod obszaru : PLH22_48
Forma ochrony w ramach sieci Natura 2000:
specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa)
Status obszaru :
obszar proponowany przez Rząd RP
Opis :

Obszar ten to Dolina Wierzycy, o charakterze podgórskim, szerokości do kilkunastu metrów, wcinająca się głęboko w krajobraz (tworząc jary i wąwozy). Obszar jest ograniczony jazem w Czarnocińskich Piecach i mostem drogowym w Starogardzie Gdańskim (w sumie 21 km).
Wierzyca jest stosunkowo niewielka rzeką o bardzo bogatej ichtiofaunie. Gatunki występujące w załączniku II Dyrektywy Siedliskowej to ssaki: wydra i bóbr oraz ryba: głowacz białopłetwy. Inne ważne gatunki ryb nie wymienione w Dyrektywie to ukleja, brzanka (najbardziej na północ wysunięte stanowisko w Polsce), pstrąg potokowy i lipień (wymieniony w krajowej Czerwonej Liście Zwierząt), a także inne gatunki związane z szybko płynącymi rzekami: piekielnica i śliz.

Dane uaktualniono w 2009 roku.

Interpretacja turystyczna :

Obszar leży w województwie pomorskim, powiecie starogardzkim, gminie Starogard Gdański.
Dogodny dojazd koleją i PKSem do Starogardu Gdańskiego.
Dojazd indywidualny: krajową drogą nr 22 do Starogardu Gdańskiego.
Baza noclegowa: liczne miejsca hotelowe w Starogardzie Gdańskim, restauracje, bary, puby i kawiarnie w Starogardzie Gdańskim. Ośrodek wypoczynkowy, położony na przesmyku jeziora Szpęgawsko-Zduńskiego, a przy ośrodku znajduje się pole biwakowe.
Warte zobaczenia poza piękną przyrodą regionu są zabytki Starogardu Gdańskiego:
mury obronne z XIV wieku
Baszty: Gdańska, Tczewska, Narożna, Wodna
Gotycki kościół farny pw. św. Mateusza z XIV w., według starych przekazów wybudowany na miejscu pogańskiej świątyni Swaroga
Kościół św. Katarzyny z początków XIX w.
Kościół św. Wojciecha z I połowy XX w.
Stado Ogierów – zwarty kompleks zabudowań składający się z blisko 50 budynków zajmujących obszar 23 ha, wzniesionych w latach 1890-1896 z czerwonej cegły w neogotyckim stylu
Młyn i pałac Wiecherta – z XIII w., przebudowany w XIX w.
pruska zabudowa XIX-wieczna: budynek Sądu Rejonowego oraz gimnazjum (obecnie Liceum Ogólnokształcące)
biblioteka miejska (neogotycka zabudowa)
neogotycka synagoga z połowy XIX wieku
ratusz staromiejski z XVIII/XIX w. zbudowany na fundamentach starszego
rynek
Przykładowe szlaki:
trasa rowerowa: Starogard Gdański - Rokocin (XVIII-wieczny pałac) - Sumin (grób Franciszka Pelplińskiego - Kociewskiego Drzymały, stuletni pałac obecnie użytkowany przez szkołę, park i neobarokowy kościół wybudowany w latach 1926 -27; Jezioro Sumińskie) - Sucumin (XIX-wieczny pałac w stylu secesyjnym) - Nowa Wieś Rzeczna (elektorownia wodna na Piesienicy, park leśny).
Starogard Gdański (cmentarz wojskowy z XVIII w.) - Szpęgawsk (w lesie masowe groby ofiar hitlerowskich, we wsi: pałac stylowy z pierwszej połowy XIX wieku - dziś Dom Pomocy Społecznej, z dużym parkiem i jeziorem, XIX-wieczny dom z pozostałościami fundamentów po kościele zniszczonym w okresie wojen szwedzkich w latach 1626-1635) - Zduny (ośrodek wypoczynkowy, położony na przesmyku jeziora Szpęgawsko - Zduńskiego) - powrót PKSem do Starogardu.
Szlak między jeziorami Ocypel a Kasparus
Szlak ze Swarożyna do Szpęgawska (min.: rezerwat przyrody „Deby nad Jeziorem Zduńskim” z 300-letnimi drzewami pomnikowymi,  pole namiotowe koło Jeziora Zduńskiego, grodzisko z VII - IX wieku, uroczysko leśne, inaczej zwane biwakiem cesarskim z przełomu XIX i XX w., ośrodek wypoczynkowy, pole namiotowe i kąpielisko pomiędzy Jeziorami Zduńskim i Szpęgawskim, Szpęgawsk: pozostałości fundamentów po kościele zniszczonym w okresie wojen szwedzkich w latach 1626 -1635, klasyczny pałac z pierwszej połowy XIX w. (dzisiaj Dom Pomocy Społecznej). Ze Szpęgawska powrót PKSem.
Szlak rowerowy po obrzeżach Starogardu Gdańskiego (min.: Kokoszkowe a tam XIV-wieczny kościół pw. św. Barbary, dalej Jezioro Jamertal (tu stał filmowy Spychów Juranda z ekranizacji Aleksandra Forda "Krzyżaków" Henryka Sienkiewicz, dalej polana z samotnym drzewem na którym powiesił się oprawca Juranda).
Z Miradowa do Borzechowa (na trasie: między jeziorami Raduńskim i Grygorek półkoliste wały pozostałe po grodzie z VII w. - góra zamkowa, ogród dendrologiczny w Wirtach, liczne ośrodki wypoczynkowe w Borzychowie).
Obszar gminy ma doskonałe warunki do wypoczynku w lesie i nad wodą, możliwe spływy kajakowe Wierzycą.

Zagrozenia :

Najważniejsze zagrożenia występujące na obszarze to zabudowa hydrotechniczna rzeki i potencjalna budowa elektrowni wodnej.

Siedliska
nizinne i podgórskie rzeki ze zbiorowiskami włosieniczników Ranunculion fluitantis,
grąd subatlantycki (Stellario-Carpinetum),
łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe)*,
Ważne dla Europy gatunki zwierząt (z Zał. II Dyr. siedliskawej i z Zał. I Dyr. Ptasiej, w tym gatunki priorytetowe):
bóbr europejski     [ssak]
brzanka     [ryba ]
głowacz białopłetwy     [ryba ]
wydra     [ssak]
Obszar biogeograficzny : kontynentalny
Instytucje, w których można uzyskać informacje o obszarze::
Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Gdańsku
ul. Chmielna 54/57; 80-748 Gdańsk
tel. (58) 683 68 00, fax (58) 683 68 03
email: wsr@gdansk.uw.gov.pl, http://gdansk.rdos.gov.pl/

Pomorska Regionalna Organizacja Turystyczna
ul. Długi Targ 8/10; 80-958 Gdańsk
Tel.: (58) 320 41 39, 323 32 03, 323 32 04, 323 32 05, Fax.: (58) 323 32 03
it@prot.gda.pl; www.prot.gda.pl

Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Gdańsku, Nadleśnictwo Gdańsk

Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Gdańsku, Nadleśnictwo Starogard

Instytut Rybactwa Śródlądowego, Gdańsk

Polskie Towarzystwo Ochrony Przyrody \"Salamandra\", Poznań


GMINY
Starogard Gdański,
Starogard Gdański m.,